Roos van Leary

Met de Roos van Leary heb je een instrument in handen om je eigen houding en gedrag aan te passen op het doel van je communicatie. Effectief communiceren dus, of beïnvloeden. MaakBaan werkt veel met deze methode in haar coachsessies, om inzicht te geven in je eigen communicatie. Met een eenvoudig testje krijg je inzicht in jouw voorkeurs-stijl. Door in coachsessies te oefenen met het overstappen naar een andere stijl en te voelen wat het effect daarvan is, kun je leren in bepaalde gevallen bewust te kiezen voor effectiever gedrag. Ook het Roos van Leary spel kan ingezet worden. Dit heeft een groot aantal vragen waarbij een situatie geschetst wordt en een doel van de communicatie met meerdere antwoorden om uit te kiezen.

De Amerikaanse psycholoog Leary heeft zich veel met de relatiewens in de communicatie bezig gehouden. Bij de relatiewens gaat het in feite om twee vragen:

Wie is de baas? (wie zit boven en wie zit onder?)


Je kunt dat uitzetten op een verticale lijn, de dominantie-as.

Met elkaar of tegen elkaar? (samen of tegen?)


Dat kun je uitzetten op een horizontale lijn, de sympathie-as.

De vier polen zijn dan Boven, Onder, Samen en Tegen en de kwadranten zijn weer in segmenten opgedeeld genoemd naar de combinatie van deze polen:
Boven-Tegen (BT) en Boven-Samen (BS)
Samen-Boven (SB) en Samen-Onder (SO)
Onder-Samen (OS) en Onder-Tegen (OT)
Tegen-Onder (TO) en Tegen-Boven (TB)

Elk type gedrag roept het gedrag op dat aan de andere kant van de horizontale as ligt. Dus

Tegen-Boven (TB) roept Tegen-Onder (TO)-gedrag op en andersom
Boven-Tegen (BT) roept Onder-Tegen (OT)-gedrag op en andersom

Boven-Samen (BS) roept Onder-Samen (OS)-gedrag op en andersom
Samen-Boven (SB) roept Samen-Onder (SO)-gedrag op en andersom

Door bewust ander gedrag te kiezen, roep je dus ook een andere reactie op.

Om meer beeld te krijgen welk type gedrag past bij elk segment heeft Bert van Dijk in zijn boekje “Bereiken wat je wilt”, een Karakter bedacht per segment. De afkortingen krijgen dan ook een naam met betekenis.


Voorbeeld: Als je als baas van een afdeling er wel eens van baalt dat jouw medewerkers geen eigen initiatief tonen zou je geneigd kunnen zijn om ze eens de wind van voren te geven (De Arrogante of De Krijger). Je medewerkers zullen òf gaan Rebelleren òf ze zullen stilletjes doen wat jij zegt. Maar eigen initiatief zit er waarschijnlijk niet in. Om dat voor elkaar te krijgen zou je bewust moeten kiezen voor een variant aan de samen-kant. De Schat of eventueel de Good-Guy. Vraag je medewerkers hoe zij iets aan willen pakken of wat hun ideeën zijn over het probleem en geef complimenten als ze met initiatieven komen. Volg hun raad op, zie kleine fouten door de vingers en begeleidt ze naar betere kwaliteit. Moet je eens kijken wat er dan gebeurt in jouw afdeling!

Resultaatgerichte of oplossingsgerichte coaching